Aan de slag
Hulp & Toegankelijkheid
NAVIGATIE
Kaart
Vragen
INHOUD
Wonen & Leven
Vrije tijd & Bewegen
Participatie & Werk
Zorg & Ondersteuning
Wet- & Regelgeving
Forum/ Reflexion Tool
Onderwerpen gerelateerd aan Zorg en Ondersteuning
Eenzaamheid
Hoe ga je om met het risico op eenzaamheid?
In deze module gaat over eenzaamheid, wat de risico’s zijn en hoe je hiermee om kunt gaan. Mantelzorgers van jongvolwassenen met een beperking of zorgvraag hebben vaak veel verantwoordelijkheden: voor het gezin, het werk en de zorg. Daardoor blijft er weinig tijd of energie over voor een sociaal leven. Daarnaast brengt zorgen voor iemand veel dagelijkse uitdagingen en zorgen met zich mee. Eenzaamheid ontstaat vaak uit het gevoel dat anderen niet om je geven of dat je geen deel uitmaakt van een groep.
Eenzaamheid komt veel voor en wordt pas sinds kort als een belangrijk maatschappelijk probleem gezien. De oplossing ligt niet alleen bij het individu. In veel gevallen zijn er ook structurele veranderingen nodig om mensen echt te helpen.

Hoe ga je om met gevoelens van eenzaamheid?
Langdurige eenzaamheid kan slecht zijn voor je lichamelijke en mentale gezondheid. Het is daarom belangrijk om deze gevoelens serieus te nemen.
Er zijn verschillende manieren om dit te doen:
- Lotgenotencontact
- Groepsactiviteiten die je samen met degene voor wie je zorgt kunt doen
- Online gemeenschappen, bijvoorbeeld op sociale media, om ervaringen te delen en steun te vinden

Wat is eenzaamheid en hoe ga je er mee om?
Eenzaamheid is een veelvoorkomend probleem in onze huidige samenleving. Langdurig eenzaam voelen kan leiden tot overgewicht, lichamelijke inactiviteit, verschillende mentale en lichamelijke ziekten, Alzheimer, beroerte, hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk en een zwakker immuunsysteem. Maar wat is eenzaamheid precies en hoe herken je het? Doe de test hieronder om eenzaamheid te herkennen en te verminderen.
Hoe omgaan met eenzaamheid
Je begrepen, gewaardeerd, gesteund en geliefd voelen is heel belangrijk voor de mentale en fysieke gezondheid. Dit vraagt om sociale contacten waarin je je begrepen voelt. Ook is het een probleem dat er in de media weinig aandacht is voor de situatie van mantelzorgers. Dat kan het gevoel van eenzaamheid en isolement versterken. Daarom is het belangrijk om dit gevoel te herkennen en oplossingen te vinden. Er zijn verschillende manieren om dit te doen:
- Neem deel aan lotgenotencontactgroepen. In contact komen met mensen die vergelijkbare uitdagingen hebben, kan erg helpen. Door met deze mensen over je zorgen te praten, kun je je minder geïsoleerd voelen. Meer informatie vind je in het onderwerp Lotgenotencontact .
- Doe mee aan groepsactiviteiten die je samen kunt doen met de persoon met een beperking of zorgvraag. Omdat je als mantelzorger vaak weinig tijd hebt, is het handig om activiteiten te zoeken die jullie samen kunnen doen, zoals sport of creatieve activiteiten.
- Bezoek gemeenschappen op sociale media om te socialiseren. Als je niet vaak van huis kunt, kan het internet een goede manier zijn om mensen te ontmoeten. Op websites en sociale media zijn er fora en groepen waarin je ervaringen en gevoelens kunt delen. Ook dit soort lotgenotencontact kan helpen om je minder alleen te voelen.

Goede praktijkvoorbeelden
Dit project organiseert vrijetijds-, sport- en culturele activiteiten voor mensen met een beperking. Het doel is sociale inclusie: mensen met een beperking en hun families worden actief betrokken en krijgen de kans om andere mensen te ontmoeten.
In sommige Italiaanse regio’s, zoals Emilia-Romagna, brengt dit project mensen met een beperking en jongeren bij elkaar. Door samen activiteiten te doen, ontstaat er minder sociaal isolement voor beide groepen.
Buddy Netwerk is een professionele vrijwilligersorganisatie die mensen helpt die chronisch of ernstig ziek zijn, zich eenzaam voelen of te maken hebben met geheugenverlies.
“Eén tegen eenzaamheid” is een actieprogramma van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) om eenzaamheid in Nederland terug te dringen. Op de website vind je informatie voor particulieren, gemeenten en organisaties, maar ook tips en links om met elkaar in contact te komen.
Fietsmaatjes koppelt vrijwilligers aan mensen die zelf niet kunnen fietsen. Met een speciaal ontworpen tandemfiets kunnen ze samen genieten van fietstochten. Zo kunnen ze met elkaar praten, van de buitenlucht genieten en actief bezig zijn. Op dit moment rijden er bijna 4.000 mensen op deze tandems, samen met 3.500 vrijwilligers.
Initiatief GemEinsamkeit zet zich in voor een toekomst waarin eenzaamheid in Duitsland wordt begrepen, erkend en aangepakt. Het doel is het bevorderen van een samenleving waarin er aandacht is voor empathie, integratie en ondersteuning en waarin iedereen de kans krijgt om een vervuld en verbonden leven te leiden.
Mantelzorgers kunnen toegang krijgen tot lotgenotencontactgroepen of steungroepen door contact op te nemen met hun gemeente. Gemeenten waar deze groepen al actief zijn, zijn onder andere: Coruche, Santa Maria da Feira, Amarante, Celorico da Beira, Fornos de Algodres, Gondomar, Oeiras, Ovar, Póvoa de Lanhoso, São Salvador en Santa Maria (Odemira), Trancoso.
Recreatie (respijt) kamp voor gezinnen
Elk jaar organiseert de Litouwse vereniging voor de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking een actief recreatie (respijt) kamp voor gezinnen met ten minste één lid met een verstandelijke beperking.
Materialen
Tool: Hoe maak je eenzaamheid bespreekbaar?
Movisie heeft handboeken ontwikkeld voor professionals, vrijwilligers en trainers om eenzaamheid aan te pakken. Hierin staan gedetailleerde trainingen om eenzaamheid op een rustige en open manier bespreekbaar te maken.
Zorg voor Beter beidt een document met handvatten voor zorgprofessionals om eenzaamheid bij cliënten te herkennen en tips om ermee om te gaan.
Lotgenotencontactgroepen
Zoekmachine om een geschikte steungroep te vinden.
Online community voor zorgverleners
Online community en uitwisselingsplatform voor mantelzorgers.
Lijst van projecten, aanbiedingen en apps die te maken hebben met eenzaamheid.
Eenzaamheid en sociaal isolement
Uitleg van het Nationaal Gezondheidssysteem (Sistema Nacional de Saúde – SNS) over de begrippen eenzaamheid en sociaal isolement.
Steun voor mantelzorgers – de Azoren
Op het Mantelzorger Ondersteuningsplatform staan contactgegevens en kantooruren van het lokale kantoor op de Azoren. Hier vind je lotgenotencontactgroepen en andere vormen van ondersteuning. Daarnaast kun je meer te weten komen over een steunfonds dat zorgvervangers aanbiedt.