Aan de slag
Hulp & Toegankelijkheid
NAVIGATIE
Kaart
Vragen
INHOUD
Wonen & Leven
Vrije tijd & Bewegen
Participatie & Werk
Zorg & Ondersteuning
Wet- & Regelgeving
Forum/ Reflexion Tool
Onderwerpen gerelateerd aan Zorg en Ondersteuning
Respijtzorg
Landenselectie
Omdat het onderwerp in Europa sterk verschilt, vind je de informatie onderverdeeld per land. Deze informatie is beschikbaar in het Engels en in de nationale taal van het land. Door de vlag van een ander land te selecteren, heb je toegang tot de informatie voor de andere Europese landen (in het Engels).
Wat als ik een pauze nodig heb?
Veel mantelzorgers omschrijven hun verantwoordelijkheden als veeleisend en zwaar. Vaak hebben de behoeften van de zorgvrager voorrang, waardoor er weinig ruimte overblijft voor de behoeften van de mantelzorger of erkenning van hun belangrijke rol. Respijtzorg (ook wel mantelzorgondersteuning genoemd) kan de nodige ademruimte geven en tijd vrijmaken voor werk, hobby’s of vrije tijd. Om de fysieke, mentale en financiële druk die je kunt voelen tegen te gaan, is mantelzorgondersteuning dus ongelooflijk belangrijk. Toch blijkt uit Nederlandse statistieken dat veel mantelzorgers niet weten wat er voor hen beschikbaar is of moeite hebben met het aanvragen ervan. Dit heeft vooral te maken met de ingewikkelde manier waarop de Nederlandse regelgeving is opgezet.
Om de juiste ondersteuning te krijgen, moet je vaak een weg vinden in een complex bureaucratisch labyrint. Weet dat er hulp beschikbaar is en dat er diensten zijn om je te helpen dit te krijgen.
Deze module geeft een stappenplan over de mogelijkheden, aanvraag en financiering van respijtzorg in Nederland.
Wat voor respijtzorg is er in Nederland?
Als je niet zeker weet wat voor ondersteuning je moet kiezen, hoe je dit moet regelen of hoe je het moet financieren, kan dit stappenplan je op weg helpen.
Er zijn drie soorten respijtzorgdiensten:
- Respijtzorg light: een activiteit waarbij je als mantelzorger zelf kunt kiezen of je wel of niet mee wilt doen. Denk bijvoorbeeld aan groepswandelingen of vakanties.
- Aanwezigheidszorg: een zorgprofessional blijft bij je thuis zodat je even vrij kunt zijn.
- Dagopvang: je naaste gaat overdag naar een voorziening, bijvoorbeeld een buurthuis of een zorgboerderij.
- Logeeropvang: een locatie waar de persoon voor wie je zorgt één of meerdere nachten kan verblijven, zoals een zorghotel of een gastgezin.
Deze verschillende soorten mantelzorgondersteuning worden gefinancierd via verschillende wetten (zie Wet- & Regelgeving voor meer informatie over de wetten):
- Respijtzorg light: Wmo
- Aanwezigheidszorg: Wmo of Zvw (aanvullende dekking)
- Kinderopvang: Wmo, Wlz of Jeugdwet
- Logeeropvang: Wmo, Zvw, Wlz of Jeugdwet
Het kan moeilijk zijn om te bepalen welke van deze diensten het beste aan je behoeften voldoet. Gelukkig zijn er enkele tools en websites beschikbaar om je te helpen een weloverwogen beslissing te nemen.
Zie de links hieronder voor meer informatie over mantelzorgondersteuning:
Hoe de respijtzorg is geregeld, hangt af van het soort respijtzorg dat je nodig hebt en de wet waarmee je zorg is georganiseerd (Wmo of Wlz). Er is een infographic beschikbaar met een overzicht van de verschillende regelingen en voorwaarden (link hieronder).
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen collectieve voorzieningen en maatwerkvoorzieningen. Collectieve voorzieningen zijn diensten voor meerdere personen tegelijkertijd. Maatwerkvoorzieningen zijn gepersonaliseerd. Voor het gebruik van maatwerk moet je een zorgindicatie hebben.
Je kunt een Wmo-indicatie aanvragen bij het Wmo-loket van je gemeente. Je kunt hier ook maatwerkvoorzieningen aanvragen. Als je naaste 24 uur per dag zorg of toezicht nodig heeft, kun je een Wlz-indicatie aanvragen bij het CIZ. Voor het aanvragen van maatwerkvoorzieningen kun je dan contact opnemen met het zorgkantoor van je regio.
Voor collectieve voorzieningen is geen zorgindicatie nodig. Je kunt dit rechtstreeks met een zorgorganisatie regelen. Respijtzorg light is altijd collectief en kan zonder speciale voorwaarden worden gebruikt.
Er zijn een aantal zorgorganisaties om uit te kiezen. Een overzicht vind je op de website van MantelzorgNL (link hieronder).
Je kunt ook hulp krijgen van een vrijwilliger door contact op te nemen met met het vrijwilligerscentrum van je gemeente (link hieronder).
Koppelingen:
Respijtzorg voor volwassenen kan worden gefinancierd via de Wmo, Wlz of Zvw. De exacte voorwaarden hangen af van het type respijtzorg, de wet waarmee deze is georganiseerd en of je gebruik maakt van een collectieve of maatwerkvoorziening (zie stap 2).
Collectieve en maatwerkvoorzieningen voor mensen met een Wmo-indicatie worden (deels) gefinancierd door de gemeente. Voorzieningen voor mensen met een Wlz-indicatie (wat altijd maatwerk is) worden gefinancierd via de Wet langdurige zorg. Als je een pgb (persoonsgebonden budget) gebruikt, kun je de respijtzorg met je pgb betalen. In sommige gevallen is een eigen bijdrage nodig. Je kunt de infographic hieronder bekijken voor de details of een tool gebruiken om eigen bijdrage te berekenen (links hieronder).
Sommige zorgverzekeraars vergoeden respijtdiensten in hun aanvullende dekkingspolis. Bijvoorbeeld als je op vakantie wilt of ziek bent. Een lijst van deze zorgverzekeraars vind je hieronder.
Als je respijt wordt georganiseerd door vrijwilligers, kan het gratis zijn.
Koppelingen:
Goede praktijkvoorbeelden
Handen in huis regelt 24-uurs respijtzorg met behulp van vrijwilligers.
Saar aan Huis is een organisatie die bemiddelt in particuliere mantelzorg. Ze hebben vestigingen door heel Nederland. Saar aan Huis regelt betrokken zorgverleners – die ‘Saars’ worden genoemd – voor oudere mensen die thuis wonen en ondersteuning nodig hebben. De Saars hebben ervaring in het werken met kwetsbare ouderen, bijvoorbeeld met dementie of de ziekte van Parkinson. Door een Saar in te schakelen, kunnen mantelzorgers tijdelijk ontlast worden en even op adem komen