Aan de slag
Hulp & Toegankelijkheid
NAVIGATIE
Kaart
Vragen
INHOUD
Wonen & Leven
Vrije tijd & Bewegen
Participatie & Werk
Zorg & Ondersteuning
Wet- & Regelgeving
Forum/ Reflexion Tool
Onderwerpen gerelateerd aan Vrije tijd en Bewegen
Sport en activiteiten
Hoe krijgen jongeren met zorgbehoeften en beperkingen toegang tot sport-, reis- en welzijnsactiviteiten? Welke obstakels zijn er en hoe kun je die overwinnen?
In dit deel lees je meer over hoe sport, reizen en andere leuke activiteiten kunnen helpen bij het welzijn van mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking of een chronische ziekte.
Als de activiteiten worden aangepast aan de mogelijkheden van iemand, zijn ze veilig en kunnen ze zonder extra risico’s worden gedaan. Toch doen mensen met een beperking minder vaak aan sport dan mensen zonder beperking. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn: een laag inkomen, slechte toegankelijkheid, weinig hulp van familie of verzorger(s). Ook spelen vooroordelen, discriminatie en uitsluiting een rol. Dit kan mentaal schadelijke zijn, sociale interacties in de weg staan en resulteren in een lagere eigenwaarde. In dit hoofdstuk lees je hoe mensen met zorgbehoeften toch kunnen genieten van activiteiten zoals sport en reizen.
Wat zijn de bewezen voordelen van sport- en welzijnsactiviteiten?
Sport en recreatie kunnen helpen om sociale, taal- of cultuurverschillen te overbruggen. Veel activiteiten kunnen het welzijn van volwassenen met zorgbehoeften en beperkingen verbeteren. Denk aan activiteiten als muziek maken, schilderen, lezen, toneelspelen, spelletjes doen, tuinieren, reizen en meer. Of aangepaste sporten zoals zittende oefeningen, basketbal, jeu de boules, tennis en rugby. Reizen geeft je nieuwe ervaringen, culturele verrijking en sociale contacten.
Zulke activiteiten kunnen de levenskwaliteit verbeteren. Afhankelijk van de activiteit kun je voordelen merken op verschillende gebieden:
FYSIEK
Meedoen aan activiteiten die lichaamsbeweging stimuleren, kan zorgen voor sterkere spieren, betere coördinatie, meer uithoudingsvermogen, een betere conditie, motorische vaardigheden, evenwicht en flexibiliteit. De voordelen hangen af van de soort sport of activiteit en kunnen bepaalde lichamelijke aspecten verbeteren. In sommige gevallen kunnen fysieke activiteiten ook helpen om beter te slapen.
MENTAAL
De voordelen van sport voor de mentale gezondheid zijn bijvoorbeeld meer zelfvertrouwen, een groter gevoel van eigenwaarde, een sterker gevoel van doelgerichtheid en gevoelens van voldoening en trots. Sommige studies laten een verbetering van de stemming zien en een vermindering van depressie, angst en stress.
COGNITIEF
Mentaal stimulerende activiteiten kunnen helpen om cognitieve achteruitgang te vertragen en vaardigheden zoals geheugen, concentratie en probleemoplossing te verbeteren.
SOCIAAL
De voordelen van groepsactiviteiten zijn onder andere meer sociale contacten, beter samenwerken, betere communicatie en sterkere sociale vaardigheden. Groepsactiviteiten kunnen ook zorgen voor een gevoel van gemeenschap en acceptatie en gevoelens van eenzaamheid verminderen.
Hoe kunnen sport, reizen en andere activiteiten het welzijn van mensen met zorgbehoeften en beperkingen bevorderen?
Zoals eerder gezegd, kunnen sport, reizen en recreatie het welzijn van mensen met een beperking verbeteren, ongeacht hun aandoeningen en behoeften. Deze voordelen gaan over lichamelijke, cognitieve, sociale en ook mentale gezondheid en kunnen verschillen per activiteit of sport. Het kan handig zijn om eerst een zorgprofessional om advies te vragen, maar activiteiten moeten ook worden gekozen op basis van iemands interesses en persoonlijkheid.
Als jij als mantelzorger zorgt voor iemand die interesse heeft in sport en recreatie, kunnen deze momenten ook belangrijk zijn voor jou, omdat ze je wat taken uit handen nemen, waardoor je meer vrije tijd voor jezelf hebt.
Lees je hieronder het persoonlijke verhaal van iemand met zorgbehoeften, dat laat zien hoe nuttig en belangrijk zulke activiteiten kunnen zijn. Klik op ‘play’ om het verhaal te starten.
[Mafalda]
Mafalda Ribeiro – E-book Quotidianos Femininos e Deficiência (Instituto Nacional para a Reabilitação, 2018; Vertaald uit het Portugees)
Dit verhaal laat zien hoe belangrijk sport en vrije tijd kunnen zijn voor lichaam en geest.
Ken je de Paralympische Spelen? Hoewel niet iedereen zomaar mee kan doen aan de Paralympische Spelen, laten ze zien wat voor ongelofelijke prestaties sporters met een beperking kunnen bereiken, net als bij de Olympische Spelen. In deze video zie je een inspirerend voorbeeld van hoe mensen met een beperking bijzondere sportprestaties leveren.
Omdat para-atleten veel verschillende beperkingen hebben, zijn er verschillende wedstrijdgroepen zodat het eerlijk blijft. De beperkingen zijn verdeeld in tien soorten: minder spierkracht, minder bewegingsvrijheid, afwijking aan ledematen, verschil in beenlengte, klein postuur, hypertonie (verhoogde spierspanning), ataxie (bewegings- en coördinatieproblemen), athetose (onwillekeurige bewegingen), oogproblemen en verstandelijke beperking.
Hoe kun je helpen om een omgeving te maken die mensen met zorgbehoeften en beperkingen helpt om mee te doen aan activiteiten, reizen en sport?
Allereerst kun je met de zorgprofessionals overleggen. Zij kunnen vertellen welke activiteiten passen bij de aandoening. Ze kunnen je helpen en motiveren om leuke activiteiten te vinden die passen bij de mogelijkheden, interesses en persoonlijkheid van de zorgontvanger.
Je kunt ook informatie zoeken over welk aanbod er in jouw land en regio is, en over groepen, gemeenschappen en verenigingen voor specifieke activiteiten.
Voor activiteiten thuis kunnen mensen met zorgbehoeften contact houden en vriendschappen maken via sociale groepen online. Als het nodig is, kun je helpen om dingen aan te passen zodat het meedoen makkelijker en leuker wordt. Online toegankelijkheid is belangrijk, want zo kunnen mensen met dezelfde situatie toch met elkaar praten en contact houden.
Goede praktijkvoorbeelden
SET Lokale onderwijsservice van de gehandicaptendienst in Bologna
Inclusieve groepsactiviteiten voor vrijetijdsbesteding (recreatie, sport en zomer- en wintervakanties) voor mensen met een beperking. Link 2.
Gratis toegang tot bioscopen en musea voor mensen met een beperking
Italië heeft een wet waardoor mensen met een beperking gratis toegang hebben tot bioscopen, theaters, concerten, musea en sportevenementen.
Vakantiegeld voor mensen met een beperking (2024) – Bologna
Mensen met een beperking en een inkomen gelijk aan of lager dan 7.000 euro kunnen bij de gemeente een aanvraag indienen voor een bijdrage voor vakantiekosten van april tot september.
Team Sportservice zet zich in om deelname aan parasporten en fysieke activiteiten op hetzelfde niveau te brengen als bij mensen zonder beperking. Regionale partners dragen bij aan een evenwichtig sportaanbod op lokaal niveau.
Stichting Klimmen tegen MS (MoveS)
MoveS organiseert wandel- en fietsacties om geld in te zamelen voor onderzoek naar Multiple Sclerose (MS). Door sport te combineren met een goed doel hopen ze mensen te inspireren om in actie te komen in de strijd tegen MS. Hun uiteindelijke doel is om een MS-vrije wereld te creëren.
Lebenshilfe Frankfurt zet zich in voor inclusie. Ze bieden verschillende activiteiten aan voor mensen met en zonder beperking.
De inclusieve dansgroep uit Magdeburg is een groep die regelmatig samenkomt om te dansen en voorstellingen te geven. Het idee is dat iedereen aan deze groep kan deelnemen, ongeacht beperking of leeftijd.
Dit is een initiatief om de toegankelijkheid van culturele en amusementsactiviteiten voor mensen met een beperking, met name doven, te bevorderen. Het Lab bevordert toegankelijkheid op en naar websites, fysieke routes en in de programmering. Het bevordert ook inclusieve kaartverkoopsystemen en publieksbemiddeling door middel van partnerschappen met kunstenaars, professionals, politici, instellingen en mensen met een beperking of doofheid.
Toegankelijk strand – Strand voor iedereen!
Dit is een programma dat in 2004 door de Portugese regering is gelanceerd om de toegankelijkheid en inclusiviteit van het strand in het hele land te bevorderen en te verbeteren.
CAVI Steunpunt voor zelfstandig leven
Een netwerk van centra die door de Portugese overheid zijn opgericht om mensen met zorgbehoeften en beperkingen te ondersteunen en ervoor te zorgen dat ze een zelfstandig leven kunnen leiden. Deze organisaties richten zich op hulp op verschillende gebieden, waaronder vrijetijds-, culturele en sportactiviteiten. Hun website toont alle beschikbare centra per regio.
Een non-profitorganisatie met als doel het verspreiden van informatie over toegankelijke culturele programma’s en evenementen. Informatie wordt gedeeld via Cultura Acessível, een website die fysieke, sociale en intellectuele culturele toegankelijkheid promoot.
LPAK – Litouws Paralympisch Comité
Het Litouws Paralympisch Comité is een onafhankelijke sportorganisatie voor mensen met een beperking. Het comité beheert en coördineert de Paralympische sport in Litouwen. LPAK implementeert en financiert verschillende sportprogramma’s en -projecten voor mensen met een beperking.
Nationaal Sportagentschap – Sportsteunfonds
Het staatsfonds dat sportprojecten ondersteunt die lichamelijke activiteit in Litouwen bevorderen. Het fonds financiert verschillende organisaties en projecten met als doel mensen met een beperking hun tijd actiever te laten besteden zodat ze zich beter voelen. Het stimuleert hen ook om meer zelfvertrouwen te krijgen en bevordert sociale integratie.
Litouwse sportfederatie voor gehandicapten
De missie van deze federatie is het promoten, ontwikkelen, organiseren en coördineren van fysieke activiteiten en sport voor mensen met een lichamelijke beperking en hen te helpen mee te doen in de maatschappij via beweging en sport.
Materialen
Stappenplan regionale samenwerking aangepast sporten
Dit stappenplan van Kenniscentrum Sport & Bewegen is opgesteld om gemeenten te helpen de regionale samenwerking op het gebied van aangepast sporten te verbeteren. Het doel is om sporten en bewegen voor iedereen met een beperking mogelijk te maken en de vraag naar sport en bewegen af te stemmen op een passend aanbod in wijken.
Tips and tools voor inclusief sporten en bewegen
Een overzicht van Sportakkoord van praktische tips, hulpmiddelen, handvatten, regelingen, trainingen en interventies om sport toegankelijk te maken voor iedereen.
Forum voor mensen met een beperking
Een gratis online forum met informatie over hulpmiddelen voor mensen met zorgbehoeften en beperkingen en hun mantelzorgers. Het forum biedt informatie over sport- en recreatieactiviteiten in Portugal, maar ook over vele andere onderwerpen die interessant kunnen zijn.
Een website met informatie over vervoer, autorijden, stranden en accommodaties in heel Portugal, allemaal gericht op het bevorderen van fysieke toegankelijkheid.
Een online platform om gebruikers te helpen bij het organiseren van toegankelijke reizen in Portugal.
Het Nationaal Kuchsnado centrum biedt sportactiviteiten voor mensen met een visuele beperking.